ბერლინზე და არა მხოლოდ

ოსკარ კოკოშკა, პარიზერ პლატცი ბერლინში, 1925–1926, ბერლინი, ნაციონალური გალერეა

თავდაპირველი ჩანაფიქრით, ბერლინამდე რამდენიმე დღით ადრე პარიზს უნდა ვწვეოდი. ჯერ კიდევ სექტემბერში კაუნასიდან ორივე რეისის ბილეთი შევიძინე საკმარისად დაბალ ფასებში. ასე განსაჯეთ, ტარტუდან ლიტვურ ქალაქ კაუნასში ავტობუსით რვა–საათიანი მომქანცველი მგზავრობა ორ–ნახევარჯერ მეტი დამიჯდა, ვიდრე ფრენა კაუნასიდან ბერლინამდე. პარიზში კი აღარ ჩავედი, ამის ახსნა რთულია და ალბათ მრავალიც არ მომიწონებს ქმედებას. სხვა თუ არაფერი, პარიზი უფრო შორს მოჩანს საქართველოდან, ვიდრე სინამდვილეშია და მისი მონახულება ბევრმა მოათავსა აუხდენელ ოცნებათა ყულაბაში. საქმე ის გახლავთ, რომ ეს არის ერთადერთი ქალაქი, სადაც არ ვისურვებდი მოგზაურის სამოსში სტუმრობას. რა აზრი ექნება იქ ჩასვლას, თუ ჩემთან ერთად მყოფისგან ვერ ვიგრძნობ ხილვისგან გამოწვეულ საერთო განცდას. პარიზი არსად წავა, იქ დარჩება, მანამდე კი ბერლინი იცდიდა.

ფრენა კაუნასიდან გამთენიისას მქონდა. შედეგად, ბალტიისპირეთში აღარ დარჩა ხეირიანი აეროპორტი, სადაც ღამე არ მქონდეს გათენებული. ალბათ სახლი უნდა ეწოდოს ისეთ ადგილს, სადაც მისვლა გიხარია, კედლებს იცნობ, იძინებ, საუზმობ, როცა საჭიროა ხელ–პირს იბან, კბილებს იხეხავ, წვერს იპარსავ. ამ ლოგიკით, კაუნასის აეროპორტიც ჩემი ერთ–ერთი სახლია, შედარებით მყუდრო და კომფორტული. რეისის ლოდინისას ერთ მომენტში მივხვდი, რომ უკვე დიდი ხანი შენობის მეორე სართულზე მხოლოდ მე და დამლაგებელი ვიმყოფებოდით. რა გაეწყობა, ზოგჯერ ნამდვილი სახლიც მოგეჩვენება დაცარიელებულად. კაუნასიდან ბერლინის შონეფელდის აეროპორტში ჩავფრინდით. მრავლობითში იმიტომ, რომ ამ ვოიაჟისას ჩემი თანამგზავრები ტარტუში მოსწავლე სხვა რამდენიმე ქართველი სტუდენტიც იყვნენ. შონეფელდი ადრე აღმოსავლეთ ბერლინის ცენტრალურ აეროპორტს წარმოადგენდა და აქ ახლაც კია შემორჩენილი კომუნისტური წარსულის გამოძახილი. რამდენიმე–სართულიანი შენობის სართულებს ძირითადად სპარტანული წესით კიბეები აკავშირებს, ხოლო ინფორმაცია გერმანულთან და ინგლისურთან ერთად დამტვრეული რუსულითაც ცხადდება. მომავალ წელს ტეგელის აეროპორტი იხურება და რადგანაც ლეგენდარული ტემპელჰოფი უკვე დაკეტილია, შონეფელდს გადაერქმევა სახელი და იგი გახდება ბერლინის საჰაერო სივრცის ცენტრალური არტერია.

ბერლინში გადაადგილების ძირითად საშუალებად მეტროს გამოყენებას ვაპირებდი და მანაც არ გამიცრუა მოლოდინი. დღის ბოლოს უკვე საკმარისად კარგად ვიყავი გარკვეული მეტროქსელში და ბერლინელთა დაუხმარებლად შემეძლო დანიშნულების ადგილამდე მიღწევა. ჩემს თანამგზავრებს რაც შეეხებათ, მათ წილად ხვდათ ჩემნაირი დესპოტის მეგზურობა. ერთ–ერთმა მათგანმა ჩასვლისას კი ახსენა ტურ–კომპანიების ავტობუსების სარგებლობის შესახებ (ოხ ნინო მეგრელო!). ეს იყო ის, რასაც გერმანელები უწოდებდენ Dolchstoß von hinten, „მახვილი ზურგში“. ჩემი წარმოდგენებით, ამგვარი ავტობუსით გეკარგება ადამიანური სახე და ყოვლად ამაზრზენ ტურისტულ მორევში ეფლობი. ყველაზე უკეთეს შემთხვევაში იძულებული ხარ დამორჩილდე გიდის ბრძანებას და 10 წუთზე მეტი არ დაჰყო ერთ გაჩერებაზე, ან როგორც უმეტეს შემთხვევაში ხდება, არც ჩამოხვიდე და უბრალოდ ხელი დაუქნიო ქალაქის ღირსშესანიშნაობებს. საბოლოოდ, თანამგზავრებს მოუწიათ ჩემნაირ (შეიძლება აუტანელ, თუმცა მთლიანობაში კარგ) მეგზურთან თანხლება.

ბერლინური მარშრუტი ჩასვლამდე საგულდაგულოდ მქონდა შემუშავებული, ამიტომ თავიდან გეგმაზომიერად ერთ–ერთ ცენტრალურ ქუჩაზე, ფრიდრიხშტრასეზე ჩამოვედი. სამხრეთით ჩავუყევი მას და ბერლინის მთავარ პროსპექტის, უნტერ დენ ლინდენის, შუაში ამოვყავი თავი. მისი დასახელება გერმანულიდან ითარგმნება, როგორც „ცაცხვების ქვეშ“ და იგი ჩემი იქ ჩასვლისას საშობაო ილუმინაციებით იყო მორთული. სავარაუდოდ შემოდგომის ფოთოლცვენის პერიოდი უნდა იყოს საუკეთესო დრო პროსპექტზე სასეირნოდ. უნტერ დენ ლინდენი პარიზის მოედნით (Pariser Platz) და მასზე აღმართული მონუმენტური შესასვლელით ბრანდერბურგის ჭიშკრით იწყება. სიმართლე რომ ვთქვა, ბერლინში მასზე მეტად სხვა კარიბჭემ მომხიბლა, თუმცა ამაზე ქვემოთ მოგახსენებთ. ბრანდენბურგის ჭიშკარი გერმანელთათვის უფრო მეტად სიმბოლოა, ვიდრე მხოლოდ არქიტექტურული ანსამბლი. როდესაც, ჰაინეს სიტყვებით, ნაპოლეონმა სული შეუბერა პრუსიას და გააქრო, იმპერატორმა პარიზისკენ წაათრია ცხენებიანი კვადრიგა. 1814 წელს პარიზული კამპანიისას პრუსიელმა გენერლებმა უკან გადმოაბრძანეს იგი და გამარჯვების სიმბოლოდ აქციეს. ბრანდენბურგის ჭიშკარი შეესწრო ჰიტლერის ხელისუფლებაში მოსვლას და მის ფაშისტურ აღლუმებს, მოფრიალე საბჭოთა დროშას, ბერლინის კედლის აგებას, რეიგანის ცნობილ სიტყვას „დაანგრიეთ ეს კედელი, ბატონო გორბაჩოვ!“, რამდენიმე წლის შემდეგ კი მისი სიტყვების და ბერლინელთა რამდენიმე თაობის ოცნების ასრულებას. დღევანდელ დღეს, აქ ძირითადად ლეგენდარული როკ–ჯგუფები თავიანთი ტურნეს დროს მართავენ ხოლმე კონცერტებს. გერმანული ერთიანობის კიდევ ერთი სიმბოლო – რაიხსტაგი – კარიბჭიდან ჩრდილოეთით, ასიოდ მეტრში მდებარეობს. ჩემი იქ ჩასვლისას პარლამენტის შენობას გაძლიერებული დაცვა იცავდა და ტერორისტული საფრთხის გამო მნახველთათვის დახურული აღმოჩნდა.

რაიხსტაგიდან ტირგარტენის ტყე–პარკის გასწვრივ ებერტშტრასეს ჩავუყევი სამხრეთისკენ და პოტსდამის მოედანზე (Potsdamer Platz) გავედი. მეორე მსოფლიოს დაბომბვების შემდეგ მოედანი ქვა–ღორღის უშველებელ სასაფლაოდ იყო ქცეული, ცივი ომის დროს კი კედლისპირა ნეიტრალურ ზონად გადაიქცა. შეიძლება გახსოვდეთ  პოტსდამერ პლატცის შემაძრწუნებელი უდაბურება ვიმ ვენდერსის 1987 წლის ცნობილი ნამუშევრიდან „ცა ბერლინის თავზე“. დღეს კი მოედანი მეტროპოლისის გული და XXI საუკუნის არქიტექტურის ნამდვილი სამკაულია. აქ ცენტრალური ადგილი უჭირავს შუშისა და მეტალის გოდოლივით აღმართულ მუდმივად ღია სონის ცენტრს. მის გვერდით დაიმლერ–კრაისლერის უზარმაზარი კომპლექსისთვის დათმობილია ცალკე უბანი, აქ მდებარეობს პოტსდამერ პლატცის თეატრი, სადაც ყოველი წლის თებერვალში მოხვედრა ნებისმიერი სინეფილის თუ უბრალოდ კინომოყვარულის ოცნებაა. მარლენ დიტრიხის ხსოვნისადმი მიძღვნილი თეატრს ამ დროს გადაერქმევა ხოლმე სახელი და ათი დღით ეწოდება „ბერლინალეს სასახლე“.

ამგვარ კომერციულ ცენტრთან შორიახლოს ტირგარტენის რაიონში მდებარეობს ბერლინის კულტურფორუმი, რომელიც რამდენიმე მუზეუმს, ბერლინის ფილარმონიას, სახელმწიფო ბიბლიოთეკას და სხვა კულტურულ დაწესებულებებს მოიცავს. ჩემთვის დანიშნულების ადგილი ბერლინის სამხატვრო გალერეა (Gemäldegalerie) იყო, რომელიც ძველი ევროპელი ოსტატების (კარავაჯო, რაფაელი, ჯორჯონე, ტიციანი, პიტერ ბრეიგელი, ვან ეიკი, რემბრანდტი, რუბენსი, ვერმეერი, ჰალსი, დიურერი, კრანახი, ჰოლბეინ–უმცროსი, რეინოლდსი, გეინსბორო) ნამუშევრების მდიდრულ კოლექციას თავს უყრის. ბოტიჩელის „ჯულიანო მედიჩის პორტრეტს“ ცქერისას იმდენად ახლოს მივუახლოვდი, რომ ტილოს ცხვირითაც შევეხებოდი დაცვის თანამშრომელს რომ არ შეემჩნია დროულად. აგრეთვე ალბრეხტ დიურერმა ფუნჯით იმგვარად გამოსახა თავისი მეგობრის, ნიურნბერგის მერის, ჰიერონიმუს ჰოლცშუერის სახე, რომ მისი წვერი უაღრესად ბუნებრივად და ტილოზე დადებულ ფენად მომეჩვენა.

სამხატვრო გალერეამ ფიზიკურად და სულიერად საკმაოდ მომქანცა, თუმცა ამას ხელი არ შეუშლია გზა გამეგრძელებინა მოგზაურობის სხვა წერტილებისკენ. პოტსდამის მოედნიდან ლაიპციგერშტრასეთი გავაგრძელე გზა და ერთ–ერთ გადამკვეთ ქუჩაზე ჩრდილოეთისკენ ავიღე გეზი, რათა ქალაქის ორი გამორჩეული მოედანი მომენახულებინა. პირველი ჟანდარმენმარკეტია, რომელიც დეკემბერში ერთ–ერთ უმთავრეს საშობაო ბაზრობად გადაიქცევა ხოლმე. იგი კონცერტჰაუსს, შილერის მონუმენტს და ლამის ტყუპისცალ ორ კათედრალს – გერმანულს და ემიგრანტი ჰუგენოტების აგებულ ფრანგულს – ერთ კომპლექსში აქცევს. უფრო ზევით მდებარეობს ბებელპლატცი, სადაც ჩემი მოკლე ჭკუით ყველაზე მეტად იგრძნობა ბერლინისთვის განსაკუთრებით დამახასიათებელი სოლიდურობის და გრანდიოზულობის განცდა. სხვაგვარი შეგრძნება შეუძლებელიც კია, როდესაც სახელმწიფო ოპერის, უნივერსიტეტის, ძველი სასახლის, წმინდა ჰედვიგის კათედრალის მონუმენტური შენობები და ფრიდრიხ დიდისა და ალექსანდრე ჰუმბოლდტის ძეგლები ერთბაშად დაგცქერიან. ბებელპლატცის ქვაფენილზე შეიძლება მოულოდნელად ფეხი დაადგათ შუშის მემორიალს, საიდანაც თითქოს ცეცხლის ალი ამოდის. აქ, ამ ადგილას, 1933 წელს ნაცისტებმა აუტოდაფე მოუწყვეს და საჯაროდ დაწვეს თომას და ჰაინრიხ მანის, რემარკის, ფოიხტვანგერის, ბრეხტის და სხვა „დეკადენტ“ ავტორთა წიგნები. მცირე ხანში, საზარელი სიცხადით გამართლდა ერთ–ერთი „მსხვერპლის“ ჰაინრიხ ჰაინეს სიტყვები: „იქ, სადაც წვავენ წიგნებს, მალე ადამიანებსაც დაწვავენ“.

ბებელპლატცი პირდაპირ უერთდება ცენტრალურ პროსპექტს, უნტერ დენ ლინდენს. აქედან მდინარე შპრეეზე არსებული ბერლინის ყველაზე განთქმული ხიდით – შლოსბრუკეთი – მუზეუმების კუნძულზე გადავედი. ქალაქის ამ ნაწილში თითქმის ყველა შენობა მუზეუმია, რომლებიც ერთმანეთში ვერ იყოფენ ნეფერტიტის ბიუსტს და მას ხან ერთში გადაარბენინებენ, ხან მეორეში. დროის სიმწირის გამო ვარჩიე უმთავრესი მათგანი – პერგამონის მუზეუმი – საფუძვლიანად დამეთვალიერებინა, ვიდრე რამდენიმე ზერელედ. აქ ვიზიტისას გამიქრა სასიამოვნო დაღლილობა და დაუზარებლად ავირბინე პერგამონის ათენას ტაძრის კიბეები. მუზეუმში უმდიდრესი აღმოსავლური და ანტიკური კულტურის კოლექციაა, ასურულით, ბერძნულით, რომაულით, კავკასიურით, არაბულით, სპარსულით შემდგარი. ბაბილონის იშთარის კარიბჭის პირველი ხილვისას ლამის ჰულაგუ ყაენივით მოვიქეცი, როდესაც მან ალამუთის ციხე–სიმაგრის დანახვისას ნეკზე იკბინა. მიჭირს არ გამოვიყენო გაცვეთილი ფრაზა, რომ ნანახმა ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა. სწორედ იშთარმა მომხიბლა ბერლინში ყველა ჭიშკარზე მეტად, ბრანდენბურგის ჩათვლით. გრჩება შთაბეჭდილება, თითქოს შესასვლელის კედლებზე გამოსახული ლომების რაოდენობა  უსასრულოა და ისინი საპროცესიო გზის გავლისას თან მოგყვებიან.

აქედან გამოსულს უკვე გვარიანად დაბნელებული საღამო ხანი დამხვდა და საბოლოო დანიშნულების ადგილისკენ – ცენტრალურ სადგურ ალექსანდერპლატცისკენ (ხალხურად – ალექსი) გავეშურე. მისი მიგნება ყოველგვარი რუკის გარეშედაც იოლია, რადგან ზუსტად მის წინაა აღმართული ბერლინის სატელევიზიო ანძა ან როგორც გერმანელები საოცარი მსგავსების გამო უწოდებენ  – ‘კბილის საჩიჩქნი’. დღე დავასრულე აქაურ კაფეში ზომიერი ვახშმით, ნატურალურ წვენს მიყოლებული საკმარისად ნოყიერი ბერლინური ფუნთუშებით. ალექსანდრეს მოედანზე არსებულ კაფეში ვიფიქრე, რომ სამწუხაროდ თითქმის დასასრულს მოახლოებოდა ჩემი ბერლინური ვოიაჟის დღე, მრჩებოდა მხოლოდ სასტუმროს და აეროპორტის მიმართულებით აღმოსავლეთ ბერლინში მეტროთი მგზავრობა . თუმცა მოგზაურობა იმიტომ მიყვარს, რომ შოკოლადის ყუთივითაა – არასოდეს იცი, რა შეგხვდება.

აღმოსავლეთ ბერლინში დაბრუნებისას ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა, თითქოს რუსული აქ კვლავაც მეორის სტატუსს ინარჩუნებს. ამიტომ არც გამკვირვებია, რომ სასტუმროს მომსახურე პერსონალი ინგლისურის ნაცვლად გამართული რუსულით მოსაუბრე დამხვდა. ‘ქართველები ესტონეთში’ – ქართული გვარების წაკითხვისას რუსულად წარმოთქვა სასტუმროს მფლობელმა მამაკაცმა, რომელიც ჩაერია საუბარში და ცოტა ხნის შემდეგ მოულოდნელად ქართულად დააყოლა ‘მეც თბილისელი ვარ’. ხომ წარმოგიდგენიათ ჩვენი გაოცება, ღამით უზარმაზარ ბერლინში ჩაკარგულ ერთ–ერთ სასტუმროში სრულიად უცხო ადამიანისგან მოისმინო მშობლიური ენა! უბრალოდ არ შემეძლო არ გამომეკითხა თანამოსაუბრის ავან–ჩავანი, იგი ვარანცოვზე დაბადებულ–გაზრდილი თბილისელი სომეხი ერიკა აღმოჩნდა. ცხინვალთან საჯარისო შენაერთების შესვლის მონაწილეს თბილისის სამოქალაქო ომის დროს დაუტოვებია თავისი ქალაქი და 1997 წლის შემდეგ აღარც ღირსებია იქ დაბრუნება.

სასტუმროდან გამოსულს მეგონა, რომ რუსული კი არა, ქართულიც საუცხოოდ ესმოდათ ბერლინში. შემდეგი დილის რეისმა კაუნასში დამაბრუნა და ნაბერლინარს ისღა მრჩებოდა აეროპორტში  4–5 საათი დავლოდებოდი ტარტუს ავტობუსს. მე ქალაქის ტრანსპორტის ლოდინისას ვერ ვჩერდები და განუწყვეტლივ ბოლთას ვცემ, შესაბამისად ამდენი ხანი მჯდომარე ვერაფრით მოვისვენებდი. თან კედელზე გაკრული კაუნასის ღირსშესანიშნაობები ისე უტიფრად მიწვევდა, რომ ჩემში დაბუდებულმა მოგზაურობის ჭიამ თავისი გაიტანა. იქვე კაუნასის რუკა ვიშოვნე და შიდა ავტობუსით გავუდექი ქალაქისკენ მიმავალ გზას. აქ, ამ საქალაქო ტრანსპორტში გავიცანი რანჯიტი, ახალგაზრდა ინდოელი კულინარი, ისიც მოგზაურობის დიდი ტრფიალი. რანჯიტი ჰელსინკიში ცხოვრობდა, იქ თან სპეციალობას ეუფლებოდა, თან იქაურ პრესტიჟულ რესტორანში პრაგმატულ გამოყენებას აძლევდა ცოდნას. მას თავისუფალი დრო ჰქონდა ტამპერეში იმ საღამოს ფრენამდე და ჩემს მსგავსად მასაც უქმად ყოფნისას კაუნასის დათვალიერება გადაუწყვეტია. რანჯიტი (სანსკრიტზე „მეომარი“) უაღრესად საინტერესო თანამოსაუბრე აღმოჩნდა და ღმერთმა თუ აღრიცხა, იმ რამდენიმე საათში რამდენ საკითხზე მოვასწარით საუბარი. საბოლოოდ, ერთმანეთის საკონტაქტო ინფორმაცია ჩავიწერეთ და შემპირდა კიდეც, რომ ჰელსინკიში ჩემი შემდეგი მოხვედრისას იგი თავად იზრუნებდა ღამის გასათევით უზრუნველყოფას. ავტობუსიდან კაუნასის ცენტრში ჩამოვხტით და მთავარი ალეის გაყოლებაზე ციხე–სიმაგრისკენ  ავიღეთ გეზი. აქ გზის გაკვლევაში დაგვეხმარა მეტად სანდო შესახედაობის კაუნასელი ყმაწვილი, რომელიც, როგორც გამოირკვა, აქაურ იეზუიტთა მიერ დაარსებულ სკოლა–პანსიონატში სწავლობდა და კაუნასის მთავარ კათედრალში ლათინურ საგალობლებსაც ასრულებდა კიდეც. მისი მშობლიური ქალაქი მოგზაურებით მაინცდამაინც განებივრებული არ იყო და თავად დიდი ხალისით მოუთხრობდა შემხვედრი შენობების შესახებ ორ გადამთიელს. რანჯიტთან ერთად საფუძვლიანად გავეცანი კაუნასის ისტორიულ ცენტრს და შელუკმების შემდეგ დავემშვიდობე ჩემს თანამგზავრს, რადგან უკვე მცირე ხანში დაიძვრებოდა ავტობუსი. ჩემი დროით  მის გასვლამდე ათი წუთით ადრე მივედი, ავხედე სადგურის შენობის კედელზე მოთავსებულ ძველებურ საათს და მივხვდი დღეს უნებურად რა მარტივი შეცდომა დამიშვია ბალტიისპირეთში ჩამოსვლისას. არადა საათის გადაწევა არის პირველი რამ, რასაც დროის სარტყელის გადაკვეთისას ვაკეთებ ხოლმე. იქვე გამოვარკვიე, რომ იმ დღეს პირდაპირ ტარტუში აღარ მიდიოდა ავტობუსი და მხოლოდ სხვადასხვა პატარა ქალაქში გაჩერებით შემეძლო იქ მიღწევა. სხვა რა გაეწყობოდა, სასწრაფოდ ვიყიდე კაუნასი–პანევეჟისის და პანევეჟისი–პარნუს  ბილეთი. პარნუ ესტონეთში მდებარეობდა, იქიდან კი ურმითაც ჩავიდოდი შინ.

ლიტვაში ჯერჯერობით ორ ქალაქში – კაუნასსა და პანევეჟისში – მომიწია ყოფნა (ვილნიუსში მხოლოდ მუხლი თუ მაქვს გაშლილი, ალბათ იანვარში ვეწვევი საფუძვლიანად) და მეტად მეცნაურა ორი რამ: 1) ფასები საოცრად დაბალია (პურს და ლუდს თუ არ ჩავთვლით); 2) აქაურები ლიტვურის გარდა სხვა ენას არ სცნობენ.  ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა, რომ ლიტვაში ინგლისური ენა მხოლოდ სკოლაში ამ საგნის მასწავლებლებმა თუ იციან, ხოლო რუსულს თუ ფლობენ, სურვილი არ აქვთ მასზე ალაპარაკდნენ. ლიტვის სიდიდით მეხუთე ქალაქ პანევეჟისში ოთხ საათზე მეტის გაჩერება მიწევდა და იმედი მქონდა, რომ ამ დროის მანძილზე სადმე კვების ობიექტს ან კაფე–ბარს შევაფარებდი თავს და რიგიან ვახშამს თუ არა ჭიქა ცხელ ჩაის მაინც გეახლებოდით. ჩავედი პანევეჟისში და დავბრუნდი 80–იან წლებში – დიდი ბოქლომით ჩარაზული სადგურის კარი, მხოლოდ ლიტვურად მოსაუბრე მოქალაქეები, საბჭოთა დროის საგზაო ნიშნები, მხოლოდ შავ–თეთრ ფერებში მცხოვრები ქალაქი. ევროკავშირის მამა–დამაარსებლებს პანევეჟისი რომ ეხილათ, ალბათ სამუდამო ვეტოს დაადებდნენ ლიტვის ოჯახში შემოსვლას. საღამოს შვიდ საათზე ღია მხოლოდ თითზე ჩამოსათვლელი უნივერმაღები აღმოჩნდა, ასე ავღმოჩნდი ღვთისგან დიდის ხნის წინათ მივიწყებული ქალაქის ქუჩებში. გამიმართლა, რომ იმ საღამოს ტრადიციულად არ ყინავდა და აქაურობისთვის ნორმალური ტემპერატურა (ეს –2 ან –3 გრადუსს გულისხმობს) იყო შენარჩუნებული. აგრეთვე ბედად რიუკზაკში აღმომაჩნდა რიგული ბალზამი, ლატვიის დედაქალაქში გზად კაი სადგურის ლოთივით ნაყიდი.  ისღა მრჩებოდა ოთხი საათი უნივერმაღებში შესვენებებით გამეტარებინა ფეხით სიარულში. ამასობაში ალბათ შემოვიარე მთელი ქალაქი და ერთიდან მეორე ბოლოში წავედი–წამოვედი. საოცარია, გუშინ ფრიდრიხშტრასეზე მივაბიჯებდი, დღეს კი ბენზო–გასამართი სადგურებით დატვირთულ ალბათ დონატას ბანიონისის სახელობის უსახურ ქუჩას მივუყვებოდი. ასეთ მიკარგულ ადგილას გადავაწყდი იმას, რასაც ცოცხალი ელვის პრესლის ხილვის შემდეგ ყველაზე ნაკლებად მოველოდი – გვიანობამდე მომუშავე სექს–შოპი. პანევეჟისის სასახელოდ უნდა ითქვას, რომ მრავალფეროვნებით იგი არ ჩამოუვარდებოდა ამსტერდამულ ანალოგებს, ერთი მომსახურე პერსონალი ვერანაირად ჯდებოდა საერთო ანტურაჟში. არაფრისმთქმელი და მკაცრი გამომეტყველებით იგი უფრო სკოლის სასწავლო ნაწილს ჩამოჰგავდა, ვიდრე სექს–შოპის თამამ გამყიდველს. ხუთი წუთით ისევ ამსტერდამში წარმოვიდგინე თავი, შემდეგ როცა გამოვერკვიე, ისევ პანევეჟისის ქუჩების ნაცრისფერ რეალობას დავუბრუნდი.

როგორც იქნა, მოაღწია თერთმეტმა საათმა და ავტობუსი დალოცვილი ესტონეთისკენ გაუყვა გზას. ესტონურ კოხტა ქალაქ პარნუში ღამის ხუთის ნახევარზე ჩამოვედი და კვლავ ქუჩაში ავღმოჩნდი. მადლობა უზენაესს, ამჯერად ბევრად კეთილმოწყობილ ქალაქში, რომელიც მართალია შედარებით მცირე მასშტაბებში, თუმცა მაინც ტარტუს წააგავდა. აქ დაახლოებით ორი საათი მომიწია ბოდიალი, სანამ ტარტუსკენ პირველი ავტობუსი არ გამოჩნდა. ერთ დროს მშობლიური კერიის სამაგალითო ერთგული  ასე დავემსგავსე კასპარ დავიდ ფრიდრიხის ცნობილ პერსონაჟს – მარტოხელა მოხეტიალეს. ის დამრჩენია დავასრულო პოსტი, რომლის დაწერა გვარიანად მეზარებოდა, და გავაგრძელო საგამოცდო ციებ–ცხელება. მისი ჩახშობის შემდეგ რჩება გრანდ–ვოიაჟი ევროპის ცენტრისკენ და კიდევ ერთი ფრენა, ამჯერად შინისკენ.

Advertisements

2 thoughts on “ბერლინზე და არა მხოლოდ

  1. პარიზში ჩემი ორივე ვიზიტის ერთადერთი მინუსი ის იყო რომ გვერდით არავინ მყავდა 😦

    ბერლინში მომინდა 🙂 ველი მეორე ნაწილს :დ

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s