ძვირფასი ბებერი სტოკჰოლმი

რა ეშმაკმა მომიყვანა ამ გალერაზე?

გალერებს საუკუნეებია აღარ აგებენ, ეს გალაქსის ტიპის უახლესი ბორანი “ბალტიელი დედოფალია”. ჩემთვის ის მაინც გალერაა, როგორც რიგელი პიანისტი – ფაკირი. სტოკჰოლმი არაა იმ ქალაქების ჩამონათვალში, ერთ დღეში თუ საათებში რომ ჩაყლაპავ, მაგრამ სამი დღე გემზე შენისთანა ბურჟუასთვისაც ალბათ ნამეტანია. შეგეძლო დარჩენილიყავი შინ (!) და საკუთარი თავისთვის გართობის საშუალება მიგეცა ან სადილად არ გქონოდა ის რაღაც, რომ ვერ გაარჩიე საქონლის ხორცი იყო თუ თევზის. სიტყვა „შინ“–ის მნიშვნელობა ახლა ბევრად განსხვავდება იმისგან, რასაც საქართველოში უწოდებდი, სადაც სახლს გარეთ დარჩენას ყოველთვის გაურბოდი. „შინ“ დროდადრო შეიძლება მოიცავდეს სტუდენტთა საერთო საცხოვრებელს, კაბინას გემზე, იაფფასიან ჰოსტელს, აეროპორტს. გართობაც ცოტა ხმამაღალი ნათქვამი გამომივიდა, მომავალ მოგზაურობაზე ფიქრი თავისთავად იქცა გართობად. საგზაო რუკებში და ქალაქის გეგმებში დაუნანებლად მიცემული კრონები, რათა მოსანახი ადგილები მონიშნო ნამდვილად ერთ რამედ ღირს. აბა ქალაქს თუ არ იცნობ, ისე როგორ ჩაგესვლება? ღმერთმა დამიფაროს, მეგზურის დახმარება დამჭირდეს და ვინმემ თვალუწვდენელ შენობაზე მიმითითოს, მარცხნივ შენ ხედავ დროტნინგჰოლმის სამეფო სასახლესო.

და რა ეშმაკმა მომიყვანა ამ გალერაზე?

საერთოდ ეს ჩრდილოელი ხალხი ერთმანეთს წააგავს. მათი თვალების სიღრმეში თითქოს მარადიული ზამთარია დაბუდებული. შენც არანაკლებ ცივი ხარ, იქნებ ამიტომაც ადვილად შეეგუე მათ. წუხელ ტერმინალზე ნორდულ სიმშვიდესთან ბრაზილიელთა მხიარული გადაძახილი მკვეთრ კონტრასტს იძლეოდა, მათი ბაგეებიდან სამბა კარიოკა და ბოსა ნოვა ერთად მორაკრაკებდა. კინაღამ შენც გამოეხმაურე – დამიცადეთ, ბრაზილეიროს, მეც სამხრეთელი ვარ (რა დამთხვევაა, ამ წამს ბარში მესაყვირემ იპანემას პირველი ნოტები ააღჟერა).  ამ ხმაურიანი ბუნებით ბრმაც კი ადვილად გაგვარჩევს სამხრეთელებს ჩრდილოელებისგან. ისე ესტონელები კი გააკვირვე, როდესაც ტარტუში ოსკარ უაილდის მსოფლიოში არსებული ოთხიდან ერთ–ერთი ძეგლის გარშემო არსებული  სინაგვე ვერ აიტანე, არადა შენი ოთახი უფრო ითხოვდა დასუფთავებას. შენი მაგიდა თანამედროვე ავგიას თავლაა, სადაც წიგნების და რუკების ზვინში ყველაფერს აღმოაჩენ “ტაიმის“ ძველი ნომრებიდან დაწყებული ნატრიუმის ქლორიდის გატეხილი კაფსულით დამთავრებული (ეს უკანასკნელი ცხვირიდან სისხლის შეჩერებაში გეხმარება). იუმორი აქ სხვანაირი აქვთ (თუ აქვთ), ზოგჯერ ვერ ხვდები ვთქვათ პატრისია რაზე გაიცინებს. თბილისში დაბრუნებისას მოგიწევს ძველ ლიანდაგებზე გადმოწყობა. ერთ ჩემს მეგობარს კი, ცხონებულს (რატის),  ალბათ თანამედროვე ბერნარდ შოუდ შერაცხავდნენ აქ.

–  საქართველოში რომ გიჭირთ, ხალხი ერთობა ცხოვრებით?

–  ცხადია, რატომაც არა?

–  იმიტომ, რომ თქვენგან სულ ცუდი ამბები მოდის.

–  ეს ხელს არ გვიშლის.

–  გწამთ ღმერთის?

–  ჩვენ ქრისტიანები ვართ.

–  ჩვენ კი ვოლვოთი დავდივართ და აღარ გვესაჭიროება …

(რამდენიმე წუთისწინანდელი შემთხვევითი დიალოგი ერთ მოხუც შვედ პროფესორთან)

მაინც რა ეშმაკმა მომიყვანა ამ გალერაზე?

გეგონა, ფიქრს გაექცეოდი. იქ, სადაც რიგა, ტალინი, ჰელსინკი ფუჭად სინჯე, სტოკჰოლმი გიშველიდა. დაგავიწყდა, რომ „ფიქრი უსაზღვროა, ვითა სამყარო“, ამ გალერაზეც შემოაღწევდა.  რაზე ფიქრობდა ვაჟა, როცა წერდა: „ფიქრი კაი საქმეა, უფიქრელი მხოლოდ ქვაა“.  არადა, სტოკჰოლმი და შვედეთი ბავშვობის ოცნებაა. ჯერ კიდევ იმ დროიდან, როდესაც 5 წლისამ დამტვერილ სარდაფში ნაპოვნ უზარმაზარ რუკაზე  საგანგებოდ შესწავლილი რუსული ასოებით ამოიკითხე ქალაქის უცნაური სახელწოდება. ორი წლის შემდეგ მივიწყებულ წიგნებში სელმა ლაგერლოფის ნილსი აღმოაჩინე და ბატებთან ერთად იმოგზაურე. მოგვიანებით უკვე კარლ XII–ს თან ახლდი მის უთავბოლო სამხედრო კამპანიებში, ბოლომდე არ გჯეროდა, რომ პოლტავასთან თიხისფეხებიანი კოლოსივით დაიმსხვრეოდა. აბიტურიენტობა თავად ინგმარ ბერგმანთან ერთად გაატარე და შვედები შიგნიდან დაინახე. სკოლის შემდეგ კი იყო მაგიური კომპოზიცია Dear Old Stockholm, რომელიც სტან გეცმა აღმოაჩინა, მაილს დევისმა და ჯონ კოლტრეინმა (თავადაც მაგიურმა სახელებმა) მსოფლიოს გააცნეს, შენთვის კი თავის ტკივილის მორჩენის უებარ საშუალებად იქცა. თითქოს ყველა ამ წრის გავლა გახდა საჭირო, რათა ყველაზე სასურველს მისდგომოდი და უფლება გქონოდა ამაყად თქმის – ადამიანი ვარ და არაფერი ადამიანური ჩემთვის უცხო არ არის. შეგეგრძნო ის რაც, თუ ყველაფერი არასრულყოფილია სამყაროში, ყველაზე სრულყოფილია თავის არასრულყოფილებაში. და ახლა, როცა ამდენის წლის ოცნების შესრულების მიჯნაზე ხარ და რამდენიმე საათი გაშორებს, იცი რომ წამის დაუფიქრებლად გადაცვლიდი მას ხეტიალში ზაფხულის თბილისურ ხვატიან საღამოს სადმე თაბუკაშვილზე, ქიაჩელზე, კეკელიძეზე, ხორავაზე, ჭონქაძეზე, ზანდუკელზე, ვორონცოვზე, ბეთლემის უბანში. გონებას სრულად დაიცლიდი (პირველ რიგში, თომას მანისგან) და დაიტოვებდი მხოლოდ ამ ქუჩების სახელებს, სხვას არაფერს. მიზეზი არაა ნოსტალგია, უფრო ადამიანურია, ძალიან ადამიანური.

შემდეგ კვირას ბერლინი? Quo Vadis? Quem Quaeritis? დაგავიწყდება კი სურნელი?

Advertisements

3 thoughts on “ძვირფასი ბებერი სტოკჰოლმი

  1. უკვე მოიწყინე მანდ, თუ რა ხდება? 😮

    მაგარი პოსტია, ყველა ქალაქზე დაწერა, საკაიფო კრებული გამოგივა 🙂

    სიმართლე გითხრა, არ ველოდი ასეთი კარგ რამეს თუ დაწერდი 🙂

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s